1. Davranışın Mantığı: “Neden Bu Tür Böyle Davranıyor?” Robert Sapolsky’nin derslerinde sık sık söylediği gibi: “Doğa harika değil, mantıklıdır.” Bir türün kalp büyüklüğü, böbrek uzunluğu ya da agresyon düzeyi “rastgele” değildir. Giraffelerin kalpleri uzun boyunlarına göre büyüktür; çünkü aksi hâlde hayatta kalamazlardı. Aynı mantık, davranışlar için de geçerlidir. Davranış biyolojisi, hayvanların — ve insanların — […]
Kategori: KLİNİK PSİKOLOJİ
Davranış Biyolojisi: İnsan Davranışını Anlamanın En Bilimsel Yolu
İnsan Davranışının Köklerine Bilimsel Bir Bakış Bir insan neden bir anda öfke patlaması yaşar?Ya da neden bazı insanlar risk alırken bazıları geri çekilmeyi seçer? Stanford Üniversitesi profesörü Robert Sapolsky, bu sorulara yanıt ararken bizi alışılmışın dışına, biyolojinin en derin katmanlarına götürüyor. Davranış biyolojisi, insanın hem genetik hem de çevresel bir varlık olduğunu kabul eder.Yani, davranışlarımız […]
Ruhsal Bozuklukları Tanımlamaktan Anlamaya Geçiş
Psikopatolojide beş eksenli model, ruhsal bozuklukların sınıflandırılmasında tarihsel bir dönüm noktasıdır. Bu model, modern psikopatoloji anlayışına hâlâ ışık tutmaktadır. Psikolojide ruhsal bozuklukları anlamak, yalnızca belirtileri tanımlamakla sınırlı değildir. Kişinin biyolojik yapısı, kişiliği ve sosyal çevresi arasındaki dinamik ilişkiyi kavramayı gerektirir. DSM-IV ile birlikte ortaya çıkan Beş Eksenli Model (Five-Axial Model), bu karmaşık yapıyı anlamlandırmak için […]
Klinik Psikoloji Dersi: Tanıtım
1. Klinik Psikolojinin Tanımı ve Kapsamı Klinik psikoloji dersi, insan davranışının normal ve anormal yönlerini anlamayı amaçlayan bir disiplindir. Bu derste öğrenciler, psikolojik bozuklukların tanımı, nedenleri, sınıflandırılması ve tedavi yaklaşımlarını öğrenir. DSM-5 kriterlerine göre ruhsal bozuklukların nasıl tanımlandığını ve klinik değerlendirme sürecinin hangi adımlardan oluştuğunu kavrarlar. Klinik psikoloji, bireylerin duygusal, bilişsel ve davranışsal işlevselliğini değerlendiren, […]
Histeri: Tarihçesi, Belirtileri ve Psikanalitik Yorumu
Histeri, tıp tarihinde yüzyıllardır tartışılan, kökeni Antik Yunan’a kadar uzanan ve günümüzde psikiyatrik bozukluklar arasına dahil edilen bir hastalıktır. Sigmund Freud’un histeri üzerine yaptığı çalışmalar, modern psikoloji ve psikanalizin temel taşlarından biri olmuştur. Bu yazıda histerinin tarihçesini, belirtilerini, Freud’un psikanalitik yorumunu ve modern psikiyatrideki yerini detaylı bir şekilde ele alacağız. Histerinin Tarihçesi Histeri kelimesi, Yunanca […]
Beyin Hücreleri ve Görevleri
İnsan beyni yaklaşık 100 milyar sinir hücresine, yani nörona sahiptir. Nöronlar, beynin bilgi işleme ve iletim sisteminin temel taşlarıdır. Genel olarak, nöronlar dört temel bölgeden oluşur: Beyindeki çoğu nöron multipolar nöron olarak adlandırılır; yani bir akson ve birkaç dendrite sahiptir. Multipolar nöronlar, tek bir aksondan ve çok sayıda dallanan dendritlerden oluştuğu için bilgi iletiminde etkin […]
Psikiyatride Nörobilim: Beynin Psikiyatri ile Buluştuğu Nokta
Psikiyatride Nörobilimsel Gelişmeler Son yıllarda nörobilimdeki ilerlemeler, psikiyatri alanında önemli değişimlere yol açmıştır. Yeni teknolojiler ve araştırma yöntemleri sayesinde, psikiyatrik bozuklukların altında yatan mekanizmalar giderek daha net bir şekilde anlaşılmaktadır. Patofizyoloji ve Yeni Tedavi Yöntemleri Psikiyatrik hastalıkların nedenleri ve sonuçları daha iyi anlaşıldıkça, yeni tedavi yöntemleri de geliştirilmektedir. Psikiyatristlerin Nörobilimi Anlamasının Önemi Geleneksel psikiyatri uygulamaları […]
Kişilik Bozukluklarına Yaklaşım: Temel Bir Model Üzerinden Analiz
Kişilik bozukluklarını anlamak, psikopatoloji derslerinin önemli bir parçasıdır. Her bir bozukluk, belirgin ve kendine has özelliklere sahip olsa da, genel bir model üzerinden temel özellikler belirlenip ardından alt bozukluklara uyarlanabilir. Bu yazıda, kişilik bozukluklarını tek tek ele alırken yapılan hataları, genel bir metodoloji geliştirmenin önemini ve bu modelin kişilik bozukluklarının anlaşılmasındaki etkisini ele alacağız. Kişilik […]
İnsanın Kendi Tasarımı: Kendilik Algısı ve Kişilik Gelişimi
Bir insanın kendisine dair oluşturduğu zihinsel tasarım, onun nasıl bir insan olduğu hakkında bize güçlü ipuçları verir. Kişinin “kendi tasarımı” dediğimiz bu algı, onun kim olduğuna, nasıl davrandığına ve kendini diğerlerine nasıl sunduğuna dair düşüncelerinden oluşur. Bu yazıda, bir bireyin kendilik algısının nasıl oluştuğunu, neden bütünlük ve tutarlılık göstermesi gerektiğini, ayrıca kişilik bozukluklarında bu algının […]
İlk Terapi Görüşmesi: Güvenli Bir Bağlanma ve Sağlıklı Bir Terapi Sürecine Adım Atma
Terapi süreci, danışanlar için pek çok açıdan yeni, merak uyandırıcı ve bazen de endişe verici olabilir. İlk görüşme, danışanın terapistine dair ilk izlenimlerini edindiği ve terapinin seyrini büyük ölçüde belirleyen önemli bir adımdır. Ancak bu ilk görüşme, aslında terapi sürecinin resmi olarak başlamasından çok daha önce, randevu alma aşamasında başlar. Bu süreci “terapiye giden yol” […]